हिन्दी व्याकरण — 100 MCQ (SSC + UPSC Level)

 

हिन्दी व्याकरण 

100 MCQ (SSC + UPSC Level)

Welcome to edusoars.blogspot.com, we offer a wide range of MCQs on a variety of subjects, including: Computer Science, Engineering, Mathematics, Science, Aptitude, Reasoning, General Knowledge.


 Our MCQs are designed to help you prepare for your competitive exams in the most effective way possible. Each MCQ may comes with a detailed explanation, so you can understand the concept behind the question and learn from your mistakes.

 We also offer a variety of practice quizzes/tests, so you can test your knowledge and see how you stack up against other candidates. Our practice quizzes/tests are designed to be as realistic as possible, so you can be confident that you are prepared for the real exam.

 We are constantly adding new MCQs and practice quizzes/tests to our website, so you can always find new material to study.

 If you are looking for a comprehensive and effective way to prepare for your competitive!!!! exams, then edusoars.blogspot.com is the perfect resource for you. With our wide range of MCQs, practice quizzes/tests, and resources, you can be confident that you will be ready for the real exam.

 Thank you for visiting edusoars.blogspot.com. We wish you the best of luck in your studies!


नीचे हिंदी व्याकरण के 100 MCQ दिए जा रहे हैं — SSC + UPSC स्तर के अनुसार।
(उत्तर नीचे अंत में दिए गए हैं।)


हिन्दी व्याकरण — 100 MCQ (SSC + UPSC Level)

A. संधि (1–10)

  1. ‘जन + आरोग्य’ का सही रूप क्या है?
    a) जनारोग्य b) जनारोग्यe c) जनाेरोग्य d) जनैरोग्य

  2. ‘सु + कर्म’ की संधि?
    a) सुकरम् b) सुकर्म c) सुक्कर्म d) सुखर्म

  3. ‘राजा + ईश्वर’ = ?
    a) राजीश्वर b) रजेश्वर c) राजेश्वर d) राजश्वर

  4. ‘प्रति + उपकार’ = ?
    a) प्रत्युपकार b) प्रतिुपकार c) प्रतिउपकार d) प्रतियुपकार

  5. ‘दु: + ख’ = ?
    a) दुख b) दु:ख c) दुःख d) दुखh

  6. ‘गौ + ऊषा’ = ?
    a) गोषा b) गऊषा c) गौओषा d) गोषा

  7. ‘विद्या + आलय’ = ?
    a) विद्यालय b) विदयालय c) विदयाल्य d) विद्दालय

  8. ‘महान् + आत्मा’ = ?
    a) महानात्मा b) महात्मा c) महान्त्मा d) महन्तात्मा

  9. ‘सु + अचरण’ = ?
    a) सुव्यवहार b) सुचरण c) सुखरण d) सु-अचरण

  10. ‘सुष्ठु + अश्व’ = ?
    a) सुष्टश्व b) सुष्ठाश्व c) सुष्टाश्व d) सुष्ठुश्व


B. समास (11–25)

  1. ‘राजकुमार’ किस समास का उदाहरण है?
    a) कर्मधारय b) बहुव्रीहि c) तत्पुरुष d) द्वंद्व

  2. ‘कालेधन’ —
    a) अव्ययीभाव b) कर्मधारय c) द्वंद्व d) बहुव्रीहि

  3. ‘राम-लक्ष्मण’ —
    a) द्वंद्व b) कर्मधारय c) तत्पुरुष d) बहुव्रीहि

  4. ‘दुर्घटना’ में समास?
    a) अव्ययीभाव b) तत्पुरुष c) कर्मधारय d) न कोई समास

  5. ‘गोमुख’ —
    a) बहुव्रीहि b) तत्पुरुष c) कर्मधारय d) द्वंद्व

  6. ‘महाशय’ —
    a) कर्मधारय b) द्वंद्व c) तत्पुरुष d) अव्ययीभाव

  7. ‘उपराष्ट्रपति’ —
    a) अव्ययीभाव b) कर्मधारय c) तत्पुरुष d) बहुव्रीहि

  8. ‘जलयान’ —
    a) तत्पुरुष b) कर्मधारय c) अव्ययीभाव d) बहुव्रीहि

  9. ‘नीलकमल’ —
    a) कर्मधारय b) तत्पुरुष c) द्वंद्व d) अव्ययीभाव

  10. ‘चार्वाक’ —
    a) कर्मधारय b) बहुव्रीहि c) अव्ययीभाव d) तत्पुरुष

  11. ‘देवदास’ —
    a) कर्मधारय b) तत्पुरुष c) बहुव्रीहि d) द्वंद्व

  12. ‘पितामह’ —
    a) द्वंद्व b) तत्पुरुष c) कर्मधारय d) अव्ययीभाव

  13. ‘सुपुत्र’
    a) कर्मधारय b) बहुव्रीहि c) तत्पुरुष d) अव्ययीभाव

  14. ‘गौतम’ —
    a) तत्पुरुष b) कर्मधारय c) बहुव्रीहि d) द्वंद्व

  15. ‘दृष्टिपात’ —
    a) अव्ययीभाव b) तत्पुरुष c) कर्मधारय d) बहुव्रीहि


C. अलंकार (26–40)

  1. “वह शेर की तरह लड़ा।”
    a) उपमा b) रूपक c) अनुप्रास d) अतिशयोक्ति

  2. “राम सूर्य है।”
    a) रूपक b) उत्प्रेक्षा c) अनुप्रास d) उपमा

  3. “जल-जल करता जल बहा।”
    a) अनुप्रास b) रूपक c) अतिशयोक्ति d) अनुकरण

  4. “कोयल बोल रही थी।”
    a) विमर्श b) मानवीकरण c) रूपक d) अनुप्रास

  5. “वह बादलों की तरह गरजा।”
    a) उपमा b) रूपक c) मानवीकरण d) अतिशयोक्ति

  6. “पत्ता-पत्ता झूम उठा।”
    a) मानवीकरण b) अतिशयोक्ति c) रूपक d) उपमा

  7. “नदी हँस रही थी।”
    a) मानवीकरण b) रूपक c) अनुप्रास d) उत्प्रेक्षा

  8. “लाल लाल लहू।”
    a) अनुप्रास b) रूपक c) उपमा d) अतिशयोक्ति

  9. “वह पर्वत समान धीर है।”
    a) उपमा b) रूपक c) अतिशयोक्ति d) अनुप्रास

  10. “आकाश काँप गया।”
    a) अतिशयोक्ति b) रूपक c) मानवीकरण d) उपमा

  11. “तूफान ने घर निगल लिए।”
    a) मानवीकरण b) उत्प्रेक्षा c) रूपक d) अतिशयोक्ति

  12. “हाथी-सी भारी चाल।”
    a) उपमा b) अनुप्रास c) रूपक d) अतिशयोक्ति

  13. “चाँद का टुकड़ा।”
    a) रूपक b) उपमा c) अनुप्रास d) अतिशयोक्ति

  14. “नीलकमल” में अलंकार?
    a) नहीं b) रूपक c) उपमा d) अनुप्रास

  15. “मन मोर नाचा।”
    a) मानवीकरण b) उपमा c) रूपक d) अतिशयोक्ति


D. वाक्य शुद्धि (41–60)

  1. कौन-सा वाक्य शुद्ध है?
    a) वह मेरे को पसंद है।
    b) वह मुझे पसंद है।
    c) वह मैं को पसंद है।
    d) वह मूझे पसंद है।

  2. ‘पानी पीकर आओ’
    a) अशुद्ध b) शुद्ध

  3. “हम कल दिल्ली जाऊँगा।”
    a) शुद्ध
    b) अशुद्ध

  4. “उसने मुझसे कहा कि मेहनत करो।”
    a) शुद्ध
    b) अशुद्ध

  5. “मैंने उससे मिलने को कहा।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  6. “लड़कों ने मैदान में खेला।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  7. “जिसको भूख है वह खाए।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  8. “मुझे पुस्तक पढ़ना है।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  9. “वह वहाँ नहीं गया था।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  10. “तुम कहाँ जाता?”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  11. “मेरे पास समय नहीं है।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  12. “मुझे हिंदी सीखने में रुचि है।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  13. “वह बजार गया।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  14. “हम लोग कल आएँगे।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  15. “तुम्हारा नाम क्या है?”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  16. “पिताजी आ रहे है।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  17. “वह सबसे अच्छा विद्यार्थी है।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  18. “लड़की ने गेंद फेंकी।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  19. “मैं तुम्हें देखता हूँ।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध

  20. “वह स्कूल नहीं जाता हैं।”
    a) शुद्ध b) अशुद्ध


E. पर्यायवाची / विलोम (61–80)

  1. ‘अग्नि’ का पर्यायवाची
    a) पवन b) अनल c) जल d) अम्बर

  2. ‘प्रभात’ का विलोम
    a) संध्या b) दोपहर c) रात d) सांझ

  3. ‘शत्रु’ का पर्याय
    a) मित्र b) वैरी c) सखा d) सहयोगी

  4. ‘सुख’ का विलोम
    a) दुख b) संकट c) परेशानी d) संताप

  5. ‘मित्र’ का पर्याय
    a) सखा b) शत्रु c) दास d) द्रोही

  6. ‘श्वेत’ का विलोम
    a) काला b) धवल c) शुभ्र d) गौर

  7. ‘जीवन’ का विलोम
    a) आयु b) मृत्यु c) जन्म d) सृष्टि

  8. ‘जल’ का पर्याय
    a) अम्बर b) वारि c) अग्नि d) पवन

  9. ‘पुण्य’ का विलोम
    a) सद्गुण b) धर्म c) पाप d) लाभ

  10. ‘विद्या’ का पर्याय
    a) शिक्षा b) धन c) भोजन d) भ्रमण

  11. ‘क्षमा’ का विलोम
    a) दया b) कठोरता c) कृपा d) करुणा

  12. ‘अल्प’ का विलोम
    a) बहुत b) विशाल c) अधिक d) अति

  13. ‘तेज़’ का विलोम
    a) धीमा b) गहरा c) लंबा d) छोटा

  14. ‘मूल्य’ का पर्याय
    a) भाड़ा b) कीमत c) वजन d) डाक

  15. ‘अहंकार’ का विलोम
    a) दंभ b) विनम्रता c) गर्व d) गौरव

  16. ‘वर्षा’ का पर्याय
    a) पात b) वृष्टि c) तप d) छाया

  17. ‘सुंदर’ का विलोम
    a) कुरूप b) विशाल c) भारी d) सरल

  18. ‘दृढ़’ का विलोम
    a) कोमल b) सख्त c) कठोर d) भारी

  19. ‘बुद्धिमान’ का पर्याय
    a) मूर्ख b) ज्ञानी c) अज्ञ d) चतुर

  20. ‘प्राचीन’ का विलोम
    a) नया b) ताज़ा c) आधुनिक d) हाल


F. रस / छंद / तद्धित / तत्सम-तद्भव (81–100)

  1. ‘वीर रस’ का स्थायी भाव
    a) भय b) उत्साह c) क्रोध d) हर्ष

  2. ‘करुण रस’ का स्थायी भाव
    a) शोक b) हर्ष c) प्रेम d) धैर्य

  3. ‘जल’ किस प्रकार का शब्द है?
    a) तत्सम b) तद्भव c) देशज d) विदेशी

  4. ‘नगर’ का तद्भव
    a) नगरा b) नग्घर c) नगरम् d) शहर

  5. ‘शीर्ष’ का तद्भव
    a) सिर b) सेर c) सीर d) सार

  6. ‘दन्त’ का तद्भव
    a) दाँत b) दात c) दान d) दन्ता

  7. ‘मातृ’ का तद्भव
    a) माय b) माई c) माँ d) माता

  8. ‘लघु’ का तद्भव
    a) छोटा b) लघुआ c) छौता d) हल्का

  9. ‘काका’ शब्द है
    a) तत्सम b) तद्भव c) देशज d) विदेशी

  10. ‘किताब’ शब्द है
    a) विदेशी b) देशज c) तद्भव d) तत्सम

  11. ‘-कार’ तद्धित प्रत्यय कौन-सा है?
    a) भाववाचक b) भावसूचक c) करणवाची d) समुच्चय

  12. ‘बालक’ में धातु?
    a) बाल् b) बाल c) √बृ d) √कल्

  13. ‘वचनों का प्रकार कितने?’
    a) 2 b) 3 c) 4 d) 5

  14. ‘काल’ की कितनी कोटियाँ हैं?
    a) 2 b) 3 c) 4 d) 5

  15. ‘विशेषण’ किसे कहते हैं?
    a) क्रिया बताने वाले
    b) संज्ञा को विशेषता बताने वाले
    c) भाव बताने वाले
    d) ध्वनि बताने वाले

  16. ‘मैं खाना खा रहा हूँ’ — इसमें काल?
    a) सामान्य वर्तमान
    b) अपूर्ण वर्तमान
    c) पूर्ण वर्तमान
    d) भविष्य

  17. ‘तुम पढ़ोगे’ —
    a) वर्तमान b) भूत c) भविष्य d) पूर्ण भविष्य

  18. ‘वह हँसता है’ —
    a) सामान्य वर्तमान b) पूर्ण c) अपूर्ण d) संभाव्य

  19. ‘कौन-सा सर्वनाम है?’ — “यह”
    a) पुरुषवाचक b) निश्चयवाचक c) प्रश्नवाचक d) अनिश्चयवाचक

  20. ‘कुछ लोग आए’ — ‘कुछ’ कौन-सा सर्वनाम?
    a) अनिश्चित b) निश्चयवाचक c) संबंधवाचक d) परसर्ग


उत्तरमाला (Answer Key)

1-a, 2-b, 3-c, 4-a, 5-c, 6-a, 7-a, 8-b, 9-b, 10-b
11-c, 12-b, 13-a, 14-d, 15-b, 16-a, 17-c, 18-a, 19-a, 20-b
21-b, 22-a, 23-a, 24-a, 25-b
26-a, 27-a, 28-a, 29-b, 30-a, 31-a, 32-a, 33-a, 34-a, 35-a
36-a, 37-a, 38-a, 39-a, 40-a
41-b, 42-b, 43-b, 44-a, 45-a, 46-a, 47-a, 48-a, 49-a, 50-b
51-a, 52-a, 53-b, 54-a, 55-a, 56-b, 57-a, 58-a, 59-a, 60-b
61-b, 62-a, 63-b, 64-a, 65-a, 66-a, 67-b, 68-b, 69-c, 70-a
71-b, 72-a, 73-a, 74-b, 75-b, 76-b, 77-a, 78-a, 79-b, 80-c
81-b, 82-a, 83-b, 84-d, 85-a, 86-a, 87-c, 88-a, 89-c, 90-a
91-a, 92-b, 93-b, 94-b, 95-b, 96-b, 97-c, 98-a, 99-b, 100-a


Thank you for visiting edusoars.blogspot.com. We wish you the best of luck in your studies!

Tags

Post a Comment

0 Comments
* Please Don't Spam Here. All the Comments are Reviewed by Admin.